CANVAS-syndroom
Zeldzame aandoening van evenwicht, zenuwen en kleine hersenen
Het CANVAS-syndroom is een zeldzame, langzaam progressieve neurologische aandoening waarbij beide evenwichtsorganen, gevoelszenuwen en de kleine hersenen aangedaan kunnen zijn. Hierdoor ontstaan vooral problemen met balans, lopen en het stabiel houden van het beeld tijdens bewegen.
Belangrijkste punten
- CANVAS staat voor Cerebellar Ataxia, Neuropathy and Vestibular Areflexia Syndrome.
- Bij CANVAS kunnen beide evenwichtsorganen sterk verminderd functioneren.
- Ook de gevoelszenuwen en de kleine hersenen kunnen aangedaan zijn.
- Balansproblemen zijn vaak het duidelijkst in het donker en op een ongelijke ondergrond.
- Een langdurige droge prikkelhoest kan jaren vóór de balansklachten ontstaan.
- Bij veel patiënten wordt een afwijking in het RFC1-gen gevonden.
Symptomen
- Onzeker of breedbasisch lopen en een verminderd evenwicht.
- Meer balansproblemen in het donker of op een ongelijke ondergrond.
- Wazig of schokkerig zien tijdens lopen of bewegen van het hoofd, ook wel oscillopsie genoemd.
- Verminderd gevoel of tintelingen in handen en voeten.
- Problemen met de coördinatie van armen en benen en soms veranderde spraak.
- Een langdurige, vaak onverklaarde droge prikkelhoest.
Oorzaken
- CANVAS wordt veroorzaakt door een aandoening van meerdere delen van het zenuwstelsel die belangrijk zijn voor evenwicht en coördinatie.
- Bij veel mensen met CANVAS worden biallelische repeat-expansies in het RFC1-gen gevonden.
- Hierdoor kunnen de evenwichtsorganen, gevoelszenuwen en kleine hersenen geleidelijk minder goed gaan functioneren.
Behandelingen
- Er bestaat op dit moment geen behandeling waarmee CANVAS kan worden genezen.
- Vestibulaire revalidatie kan helpen om balans, lopen en het omgaan met een verminderde functie van beide evenwichtsorganen te verbeteren.
- Oefeningen richten zich onder andere op hoofd- en oogbewegingen, balans, lopen en het optimaal gebruiken van andere zintuiglijke informatie.
- Afhankelijk van de klachten kan begeleiding plaatsvinden door een neuroloog, fysiotherapeut, ergotherapeut en logopedist.